ഷെല്ലി എന്ന കഥാപാത്രം ക്രമേണ ഷാഹിയുടെ ആള്ട്ടര് ഈഗോ ആയി മാറുന്നു. അയാളുടെ ഭയങ്ങളും സംശയങ്ങളും, സിനിമയോടുള്ള അഭിനിവേശവും, സൃഷ്ടിപരമായ സംഘര്ഷങ്ങളും എല്ലാം ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സിലൂടെ ദൃശ്യരൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിനാല് ഈ സിനിമ വെറുമൊരു പോലീസുകാരന്റെ കഥയല്ല; സ്വന്തം അബോധമനസ്സിനെ ഒരു കഥാപാത്രത്തിലൂടെ വായിച്ചെടുക്കുന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ആത്മാന്വേഷണം കൂടിയാണ്
ഭാര്യയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന, ഉള്ളില് അളവറ്റ ഭയങ്ങള് പേറുന്ന, അതേ സമയം മനുഷ്യത്വമുള്ള ഒരു സാധാരണ പോലീസുകാരനാണ് ഷെല്ലി. അയാളുടെ ജീവിതത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത് യുക്തിയല്ല; ഉത്തരം കിട്ടാതെ കിടക്കുന്ന യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങളുടെ വിടവുകള് നിറയ്ക്കുന്ന ഭ്രമകല്പനകളാണ്. ജീവിതം ചോദിക്കുന്ന സങ്കീര്ണമായ ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താന് കഴിയാതെ വരുമ്പോള്, അവയുടെ ഉത്തരങ്ങള് അയാള് സ്വന്തം മനസ്സിനുള്ളില് തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്നു. ''ഉന്മാദം' എന്ന സിനിമയുടെ സാംസ്കാരിക വിമര്ശനമല്ല ഇവിടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. മറിച്ച്, മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക സംഘര്ഷങ്ങള്, ഭയങ്ങള്, ആഗ്രഹങ്ങള്, ഭ്രമങ്ങള് എന്നിവ എങ്ങനെയാണ് ദൃശ്യഭാഷയിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് വായിച്ചെടുക്കാനുള്ള ഒരു ശ്രമമാണിത്.
സിനിമയുടെ മായികലോകത്തോട് അയാള്ക്ക് അതിയായ ആകര്ഷണം ഉണ്ടാകുന്നത് സിനിമ നല്കുന്ന സങ്കല്പ്പസാധ്യതകള് കൊണ്ടാവാം. സിനിമയ്ക്കായി കഥകള് എഴുതുന്ന അയാളുടെ സ്വന്തം ജീവിതമാകട്ടെ, പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത ആശങ്കകളുടെയും സംഘര്ഷങ്ങളുടെയും കഥയാണ്. അയാളുടെ ഭാര്യ സൗമ്യ പറയുന്ന ഒരു വാചകം അവരുടെ ദാമ്പത്യത്തിന്റെ മുഴുവന് യാഥാര്ത്ഥ്യവും തുറന്നുകാട്ടുന്നു: 'എന്റെ അച്ഛന് എന്നെ കല്യാണം കഴിപ്പിച്ചത് ഒരു പോലീസുകാരനെയാണ്, സിനിമാക്കാരനെയല്ല.'
ആ ഒരു വാചകത്തില് സിനിമ എന്ന സ്വപ്നവും കുടുംബജീവിതം എന്ന യാഥാര്ത്ഥ്യവും തമ്മിലുള്ള സംഘര്ഷം മുഴുവന് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചോ അവധിയെടുത്തോ സിനിമയുടെ പിന്നാലെ നടന്ന എത്രയോ മനുഷ്യരെ നമ്മള് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അവരില് വളരെ ചുരുക്കം പേര് മാത്രമാണ് വിജയത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലെത്തുന്നത്. വിജയിച്ചവരുടെ കഥകളാണ് സമൂഹം ആഘോഷിക്കുന്നത്; പരാജയപ്പെട്ടവരുടെ നിശ്ശബ്ദമായ ജീവിതങ്ങള് ചരിത്രത്തിന്റെ ഇരുട്ടില് മറഞ്ഞുപോകുന്നു.
സൗമ്യ അത്തരം നിശ്ശബ്ദ ജീവിതങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിയാണ്. മകള് ആശുപത്രിയിലാകുമ്പോഴും സാമ്പത്തിക ഞെരുക്കങ്ങള് കുടുംബത്തെ വളയുമ്പോഴും, ഭര്ത്താവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങള്ക്ക് വേണ്ടി എല്ലാം സഹിച്ചുനില്ക്കുന്ന മഹത്വവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീയായി മാറാന് അവള്ക്ക് കഴിയുന്നില്ല. അവള് ദേഷ്യപ്പെടുന്നു, തളരുന്നു, പ്രതിഷേധിക്കുന്നു. എന്നാല് അതിനൊപ്പം തന്നെ ഷെല്ലിയുടെ മാനസിക വിഭ്രാന്തികളിലൂടെ നടക്കുമ്പോഴും അവനെ കൈവിടാതെയും കൂടെയുണ്ട്. യാഥാര്ത്ഥ്യത്തിന്റെ നിലത്തുറച്ച് നില്ക്കുന്ന സ്ത്രീയാണ് സൗമ്യ; ഭ്രമങ്ങളുടെ ആകാശത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണ് ഷെല്ലി.
സംവിധായകന് കിരണ് ദാസ് ക്യാമറ ഷെല്ലിയുടെ മുഖത്തേക്കല്ല തിരിക്കുന്നത്; എഴുത്തുകാരന്റെ മനസ്സിന്റെ ഇരുണ്ട ഇടനാഴികളിലേക്കാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ക്യാമറയില് പ്രതിഫലിക്കുന്നത് ഷെല്ലിയുടെ മുഖം മാത്രമല്ല, എഴുത്തുകാരനായ ഷാഹിയുടെ ആത്മപ്രതിബിംബം കൂടിയാണ്. ഷെല്ലി എന്ന കഥാപാത്രം ക്രമേണ ഷാഹിയുടെ ആള്ട്ടര് ഈഗോ ആയി മാറുന്നു. അയാളുടെ ഭയങ്ങളും സംശയങ്ങളും, സിനിമയോടുള്ള അഭിനിവേശവും, സൃഷ്ടിപരമായ സംഘര്ഷങ്ങളും എല്ലാം ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സിലൂടെ ദൃശ്യരൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിനാല് ഈ സിനിമ വെറുമൊരു പോലീസുകാരന്റെ കഥയല്ല; സ്വന്തം അബോധമനസ്സിനെ ഒരു കഥാപാത്രത്തിലൂടെ വായിച്ചെടുക്കുന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ആത്മാന്വേഷണം കൂടിയാണ്. ഷെല്ലിക്ക് സിനിമ ഒരു സ്വപ്നമായിരുന്നു; പക്ഷേ ആ സ്വപ്നത്തിന്റെ ആഴങ്ങളില് ഒളിച്ചിരുന്നത് അയാളുടെ തന്നെ ഭയങ്ങളായിരുന്നു.
സിനിമ അയാള്ക്ക് കൈയെത്താത്ത സ്വപ്നമാണ്. എങ്കിലും ആ സ്വപ്നത്തെ ഉപേക്ഷിക്കാന് അയാള് തയ്യാറല്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സിനിമ എഴുത്തുകാരന്റെ പതിവ് ദൃശ്യങ്ങളായ മേശയ്ക്കരികില് ഇരുന്ന് എഴുതുകയും കടലാസ് കീറിക്കളയുകയും ചെയ്യുന്ന രംഗങ്ങള് കിരണ് ദാസ് ഒഴിവാക്കുന്നു. പകരം, ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ മനസ്സില് കഥ എങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു, എങ്ങനെ അത് ഭയമായും ഭ്രമമായും രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു എന്ന പ്രക്രിയയാണ് അദ്ദേഹം സിനിമയാക്കുന്നത്.
സിനിമയ്ക്ക് അഡ്വാന്സ് കിട്ടുന്ന നിമിഷം മുതല് ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സിലെ ഭയങ്ങള് ഉണരുന്നു. കഥയെഴുതേണ്ട ബാധ്യത അയാള്ക്ക് സൃഷ്ടിപരമായ ആവേശമല്ല നല്കുന്നത്; മറിച്ച് അതൊരു മാനസികഭാരമായി മാറുന്നു. ആ നിമിഷം മുതല് അയാളുടെ ചിന്തകള് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ക്രൈം നമ്പര് 174ലേക്ക് വഴിമാറുന്നു. ആ കേസ് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് അന്വേഷിക്കുന്നതിനേക്കാള്, തന്റെ മനസ്സില് മറ്റൊരു സിനിമ പോലെ അയാള് അതിനെ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ആ അന്വേഷണത്തിന് യുക്തിയുടെ ക്രമമില്ല. തന്നെ അപമാനിക്കുകയോ സംശയത്തോടെ സമീപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന എല്ലാവരും ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സില് കുറ്റവാളികളായി മാറുന്നു. മന്ത്രച്ചരട് കെട്ടി സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഫയലിലെ മരിച്ച പെണ്കുട്ടിയുടെ നിസ്സഹായതയിലേക്ക് അയാള് സ്വന്തം നിസ്സഹായതയെ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നു. 'ഈ കഥ എന്നെക്കൊണ്ട് പറയിപ്പിക്കുന്നത് അവളാണ്.' എന്ന വാചകത്തില് യാഥാര്ത്ഥ്യവും ഭ്രമവും തമ്മിലുള്ള അതിര്ത്തി ഇല്ലാതാകുന്നു. സാല്വദോര് ദാലിയുടെ സര്റിയലിസ്റ്റ് ചിത്രങ്ങളില് സ്വപ്നവും യാഥാര്ത്ഥ്യവും പരസ്പരം ലയിക്കുന്നതുപോലെ, ഷെല്ലിയുടെ അന്വേഷണവും യുക്തിയുടെ ലോകത്തില് നിന്ന് അബോധമനസ്സിന്റെ ദൃശ്യഭാഷയിലേക്ക് വഴിമാറുന്നു.
കുറ്റാന്വേഷണ സിനിമ സൃഷ്ടിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്ന ഷെല്ലിക്ക് സിനിമ തന്നെ ഭയത്തിന്റെ മറ്റൊരു പേരായി മാറുന്നു. ആ ഭയത്തില് നിന്ന് ഉണരാന് അയാള്ക്ക് കഴിയുന്നില്ല. കഴുത്തില് മുറുകിപ്പിടിച്ച അദൃശ്യമായ ഭീതിയുടെ പിടിയില് നിന്ന് കുതറിയെഴുന്നേല്ക്കുമ്പോള് ചുമരില് തെളിയുന്ന ഹിച്ച്കോക്കിന്റെ ചിത്രം യാദൃശ്ചികമല്ല. കുറ്റാന്വേഷണവും സസ്പെന്സും മനഃശാസ്ത്രപരമായ ഭയങ്ങളും സിനിമാഭാഷയാക്കിയ ഹിച്ച്കോക്ക്, ഷെല്ലിയുടെ മാനസികാവസ്ഥയുടെ ഒരു ദൃശ്യപ്രതീകമായി മാറുന്നു.
തനിക്ക് ഈ സിനിമ എഴുതിത്തീര്ക്കാന് കഴിയില്ല എന്ന പേടിസ്വപ്നത്തിന്റെ യുക്തിരഹിതമായ ഭൂപ്രദേശത്തിലൂടെ മറ്റൊരു സ്വപ്നാടകനായി അയാള് അലഞ്ഞുനടക്കുമ്പോള്, ചുമരുകളില് നിശ്ചലമായി കിടന്നിരുന്ന ചിത്രങ്ങള് ചലച്ചിത്രങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ബാല്ക്കണിയിലെത്തുമ്പോള് കാണുന്ന സാല്വദോര് ദാലിയുടെ ചിത്രം ഈ സ്വപ്നലോകത്തിന്റെ അര്ത്ഥം കൂടുതല് ആഴപ്പെടുത്തുന്നു. ദാലിയുടെ സര്റിയലിസ്റ്റ് ചിത്രങ്ങളില് സ്വപ്നവും അബോധമനസ്സും യാഥാര്ത്ഥ്യവും പരസ്പരം ലയിക്കുന്നതുപോലെ, ഷെല്ലിയുടെ അനുഭവങ്ങളിലും യുക്തിയും ഭ്രമവും തമ്മിലുള്ള അതിര്ത്തികള് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ദാലിയുടെ ഉരുകുന്ന ഘടികാരങ്ങള് സമയത്തിന്റെ സ്ഥിരതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സിലും യാഥാര്ത്ഥ്യത്തിന്റെ ക്രമം അലിഞ്ഞുപോകുന്നു. ഓര്മ്മകളും ഭയങ്ങളും കുറ്റാന്വേഷണവും സിനിമാസ്വപ്നവും ഒരേ മാനസികപ്രവാഹമായി മാറുന്നു. അതിനാല് ദാലിയുടെ ചിത്രം ഒരു അലങ്കാരവസ്തുവല്ല; ഷെല്ലിയുടെ അബോധമനസ്സിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടമാണ്. ആ ഒറ്റ ഫ്രെയിമില് സ്വപ്നം, ഭയം, സിനിമ, കുറ്റാന്വേഷണം എന്നിവയെല്ലാം സര്റിയലിസ്റ്റ് അനുഭവമായി ഒന്നിച്ചുചേരുന്നു.
അയാളുടെ ചിന്താലോകത്തിന്റെ ദൃശ്യരൂപമായാണ് പല്ലി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. പല്ലി ദേഹത്ത് വീണാൽ അനിഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുമെന്ന വിശ്വാസം പ്രാദേശികമായ അന്ധവിശ്വാസ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ വേരൂന്നിയ ഒന്നാണ്. ഇത്തരം സാംസ്കാരിക ധാരണകൾ ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സിലും ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അയാൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ഭാവനാലോകത്തിന്റെയും കല്പിത കഥകളുടെയും അർത്ഥതലങ്ങൾ തുറക്കുന്ന ഒരു താക്കോലായി പല്ലി മാറുന്നു.
തന്റെ ഭ്രമചിന്തകളെ ഫലപ്പെടുത്താന് സാധ്യതയുള്ള അന്ധവിശ്വാസങ്ങളിലേക്ക് അയാള് സഞ്ചരിക്കുന്നു. യാഥാര്ത്ഥ്യത്തോട് മുഖാമുഖം നില്ക്കുമ്പോള് അയാള് അസ്വസ്ഥനാകുന്നുണ്ട്. അയാള് തന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ കാഴ്ചകള് കൊണ്ട് തനിക്ക് പരിചിതമായ മലയാള സിനിമ പോലെ സങ്കീര്ണമായ കഥകള് മെനയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസമില്ലാത്ത ഒരാളുടെ മനസ്സ് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് നിന്ന് സിനിമയിലേക്കുള്ള ഒരു രക്ഷപ്പെടലായി (Escapism) മാറുമ്പോള്, ആ രക്ഷപ്പെടല് ക്രമേണ പാരനോയയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ഷെല്ലിയുടെ പാരനോയയെ നിര്മ്മിക്കുന്നത് ജീവിതം മാത്രമല്ല; സിനിമയും അതില് തുല്യ പങ്കാളിയാണ്.
കേസന്വേഷണത്തിനിടെ വഴിയരികില് നില്ക്കുമ്പോള് കേള്ക്കുന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങള് അയാളുടെ മനസ്സില് ഭൂമാഫിയയുടെ ഗൂഢാലോചനയായി മാറുന്നു. ജ്യോത്സ്യന്റെ വീട്ടിലെ ചുമരില് വെറുതെ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കമ്പനിയുടെ കലണ്ടറും അയാളുടെ മനസ്സില് മറ്റൊരു കഥയുടെ സൂചനയാകുന്നു. തന്നിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ചെറിയ സൂചനകള് ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സില് അസാധാരണമായ അര്ത്ഥങ്ങള് കൈവരിക്കുന്നു. അയാളുടെ ഭ്രമം യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെ നിരാകരിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് അതിനെ പുനര്വായിക്കുകയാണ്.
കുട്ടികള് കളിക്കുന്ന ക്യാരംബോര്ഡും, അതിനുമേല് നിരത്തി വെക്കുന്ന കരുക്കളും ഷെല്ലിയുടെ മനസ്സിന്റെ അന്വേഷണ ഭൂപടമായി മാറുന്നു. കഥ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭര്ത്താവിന്റെ മനസ്സിന്റെ സഞ്ചാരവഴികള് സൗമ്യ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ട്. എന്നാല് സിനിമ കാണുന്ന ഒരു പ്രേക്ഷകനെപ്പോലെ അതില് മുഴുകി നില്ക്കാന് അവള്ക്ക് കഴിയുന്നില്ല. അവള് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തിന്റെ ഭാരവുമായി ജീവിക്കുന്ന സ്ത്രീയാണ്. ദിവസേന നേരിടേണ്ട ജീവിതപ്രശ്നങ്ങള്ക്കിടയില്, സ്വന്തം സംഘര്ഷങ്ങള് തുറന്നുപറയാന് പോലും കഴിയാതെ, ഷെല്ലിയുടെ ആത്മവ്യാപാരങ്ങളുടെ നിഴലിലൂടെ നടക്കേണ്ടി വരുന്ന സ്ത്രീ.
താഴത്തെ വീട്ടിലെ രമേശ് സാര് ഭാര്യയോടൊപ്പം വീട്ടുജോലികളില് പങ്കാളിയാകുകയും, അതോടൊപ്പം തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജോലിയും നിര്വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കാഴ്ച സൗമ്യയില് ഒരു നേര്ത്ത അസൂയയും അടക്കിവെച്ച ദേഷ്യവും ഉണര്ത്തുന്നു. ആ വികാരം വ്യക്തിപരമായ വിരോധത്തില് നിന്നല്ല; സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങളില് നിന്നാണ് അത് രൂപംകൊള്ളുന്നത്. അവളുടെ ദേഷ്യം തന്റെ തന്നെ ജീവിതപ്രതിസന്ധികളോടുള്ള നിശ്ശബ്ദമായ വേദനയാണ്.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോള്, 'ഷെല്ലി vs ഷാഹി' എന്നത് ഒരു കഥാപാത്രവും സംവിധായകനും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലല്ല. അത് യാഥാര്ത്ഥ്യവും ഭ്രമവും, കുടുംബവും കലയും, ഭയവും സ്വപ്നവും, ജീവിതവും സിനിമയും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര സംഭാഷണമാണ്. മനുഷ്യമനസ്സിന്റെ ഭയങ്ങള് എങ്ങനെ കഥകളായി രൂപപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് ഷാഹി തന്റെ സിനിമയിലൂടെ അന്വേഷിക്കുന്നത്.