ബ്രിട്ടീഷ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ വലിയ അട്ടിമറിയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി കീർ സ്റ്റാർമറുടെ രാജി. 2024-ൽ വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ അധികാരമേറ്റ അദ്ദേഹം, വെറും രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം പദവി ഒഴിഞ്ഞത് യുകെ രാഷ്ട്രീയത്തെ വലിയ അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ ആക്കിയിരിക്കുകയാണ്. എവിടെയാണ് ലേബർ സർക്കാരിന് പിഴച്ചത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്ര വേഗത്തിൽ ഒരു പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടത്? എന്തായിരുന്നു കീർ സ്റ്റാർമറുടെ പതനത്തിന് കാരണമായ പ്രധാന സാഹചര്യങ്ങൾ? പാർട്ടിയിലെയും ജനങ്ങൾക്കിടയിലെയും അതൃപ്തി എങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ബാധിച്ചത്? യുകെയുടെ ഭരണ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഇനി ആര് വരും?
എന്തായിരുന്നു പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ?
തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ തിരിച്ചടി: ഈ വർഷം മെയ് മാസത്തിൽ നടന്ന പ്രാദേശിക തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ലേബർ പാർട്ടി വലിയ പരാജയം നേരിട്ടു. ജനപിന്തുണ കുറഞ്ഞത് സർക്കാരിനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കി.
സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി: സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് കാര്യമായ വളർച്ചയുണ്ടായില്ല. ജീവിതച്ചെലവ് വർധിച്ചതും, സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങളോടുള്ള അതൃപ്തിയും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി.
ആഭ്യന്തര സമ്മർദ്ദം: പാർട്ടിക്ക് ഉള്ളിൽ തന്നെ സ്റ്റാർമറുടെ നേതൃത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് എംപിമാർ രംഗത്തെത്തി. ഭരണം സുഗമമായി കൊണ്ടുപോകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നില്ലെന്ന വിലയിരുത്തൽ ലേബർ പാർട്ടിയിൽ ശക്തമായിരുന്നു.
തീരുമാനങ്ങളിലെ പിഴവുകൾ: ചില നിയമനങ്ങളും നയപരമായ തീരുമാനങ്ങളും വിവാദമായി. വിവാദ വ്യക്തികളുമായി ബന്ധമുള്ളവരുടെ നിയമനം വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് കാരണമായി.
മാറ്റത്തിന് വഴിതെളിച്ചത് എന്ത്?
മാഞ്ചസ്റ്റർ മുൻ മേയർ ആൻഡി ബർണാമിന്റെ പാർലമെന്റിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവാണ് സ്റ്റാർമറുടെ രാജിക്ക് അവസാന കാരണമായത്. മെയ്ക്കർഫീൽഡ് ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ ബർണാമിന്റെ വിജയം ലേബർ പാർട്ടിയിലെ നേതൃമാറ്റത്തിന് കളമൊരുക്കി. ബർണാമിനെ പുതിയ പ്രതീക്ഷയായി പാർട്ടി പ്രവർത്തകരും എംപിമാരും കാണാൻ തുടങ്ങിയതോടെ, അധികാരം ഒഴിയുകയല്ലാതെ സ്റ്റാർമറിന് മുന്നിൽ മറ്റു വഴികളില്ലാതായി.
ഇനിയുള്ള വഴി?
പുതിയ നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള നടപടികൾ ലേബർ പാർട്ടി ആരംഭിച്ചു. ജൂലൈയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന നാമനിർദ്ദേശ പ്രക്രിയയിലൂടെ സെപ്റ്റംബറോടെ പുതിയ പ്രധാനമന്ത്രി അധികാരത്തിൽ എത്തും. അതുവരെ സ്റ്റാർമർ കാവൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായി തുടരും. കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തിനിടെ യുകെ കാണുന്ന ഏഴാമത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കും അടുത്തത്. ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നിലനിർത്താൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഏത് വലിയ ഭൂരിപക്ഷവും തകരാമെന്ന വലിയ പാഠമാണ് യുകെ രാഷ്ട്രീയം വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കാത്തത് ചരിത്രം
യുകെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കാതെ പടിയിറങ്ങുന്നത് പതിവാകുകയാണ്. ഡേവിഡ് കാമറോണിന്റെ കാലം മുതൽ ഈ പ്രവണത തുടരുന്നു.
ഡേവിഡ് കാമറോൺ (2016): ബ്രെക്സിറ്റ് ഹിതപരിശോധനയിലെ തിരിച്ചടിയെത്തുടർന്നാണ് കാമറോൺ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞത്.
തെരേസ മേ (2019): ബ്രെക്സിറ്റ് കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾ കാരണം രാജിവെച്ചു.
ബോറിസ് ജോൺസൺ (2022): സ്വന്തം പാർട്ടിയിലെ വിമത നീക്കങ്ങളെത്തുടർന്ന് അധികാരം ഒഴിയേണ്ടി വന്നു.
ലിസ് ട്രസ് (2022): സാമ്പത്തിക നയങ്ങളിലെ പിഴവും തുടർന്നുണ്ടായ രൂക്ഷമായ വിമർശനങ്ങളും കാരണം 49 ദിവസത്തിന് ശേഷം രാജി വെച്ചു.
ഋഷി സുനാക് (2024): ലിസ് ട്രസിന് ശേഷം അധികാരമേറ്റ ഇന്ത്യൻ വംശജനായ സുനാക്, പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിലുണ്ടായ കനത്ത പരാജയത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് രാജിവെച്ചു.
കീർ സ്റ്റാർമർ (2026): ഭരണപരാജയവും ആഭ്യന്തര സമ്മർദ്ദവും മൂലം രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം സ്ഥാനമൊഴിയുന്നു.